Hiszpański NIP, czyli NIF, CIF i NIE. Który numer sprawdzić
Nowy odbiorca z Walencji, Barcelony albo Madrytu przysyła zamówienie, a w stopce maila ma numer, który wygląda jak litera i osiem cyfr. Polski handlowiec szuka „hiszpańskiego NIP”, bo tak nazywa numer podatkowy u nas. W Hiszpanii funkcjonuje NIF, a spółki do niedawna miały osobną nazwę CIF. Do faktury ze stawką 0% liczy się numer NIF poprzedzony ES, który rejestr VAT UE zna jako aktywny.
| Numer | Jak wygląda | Do czego służy | Gdzie go sprawdzisz |
|---|---|---|---|
| NIF spółki (VAT UE) | ES, litera, 7 cyfr i znak kontrolny, np. ESB12345678 | Faktury dla firm z innych krajów UE, stawka 0% przy WDT | Rejestr VAT, formularz na tej stronie |
| NIF osoby fizycznej | ES, 8 cyfr i litera | Przedsiębiorca prowadzący działalność jako osoba fizyczna | Rejestr VAT, jeśli jest zarejestrowany do transakcji z UE |
| CIF | Dawna nazwa NIF spółek | Tak samo jak NIF spółki | To ten sam numer |
| NIE | X, Y albo Z, cyfry i litera | Numer cudzoziemca w Hiszpanii | Sam w sobie nie jest numerem VAT UE |
Najczęstszy błąd to podanie numeru NIE albo numeru krajowego bez przedrostka ES. Drugi to jedna przestawiona cyfra przy przepisywaniu ze skanu faktury. Poproś odbiorcę o numer w pełnej postaci, zanim wystawisz fakturę ze stawką 0%.
Hiszpański NIP jak sprawdzić krok po kroku
- Wybierz kraj Hiszpania i wpisz numer. Przedrostek ES możesz wpisać albo pominąć. Spacje, kropki i myślniki usuwamy sami, więc numer skopiowany ze stopki maila zadziała bez poprawek.
- Odczytaj status i dane podatnika. Ważny oznacza, że hiszpańska administracja zarejestrowała podatnika do transakcji wewnątrzwspólnotowych w chwili zapytania. Jeśli rejestr zwraca nazwę i adres, porównaj je od razu z zamówieniem i fakturą. Nie każda odpowiedź je zawiera, więc brak nazwy w wyniku nie oznacza błędu numeru.
- Zapisz potwierdzenie. Po zalogowaniu każde sprawdzenie trafia do archiwum z datą, godziną i numerem konsultacji, jeśli w ustawieniach konta podasz numer VAT swojej firmy. Ten dokument pokazujesz przy kontroli dostaw do Hiszpanii.
- Przy nowym odbiorcy sprawdź coś więcej niż numer. Hiszpańskie spółki mają wpis w rejestrze handlowym z formą prawną i siedzibą. Przy większym zamówieniu na kredyt kupiecki sprawdź też, czy firma nie jest w postępowaniu upadłościowym.
Dla nowego odbiorcy cała procedura zajmuje kilka minut. Dla stałego, któremu wysyłasz towar co tydzień, powtarzanie kroku 1 przed każdą fakturą przestaje mieć sens i wtedy lepiej dodać go do monitoringu kontrahentów, który sprawdza numer każdej nocy.
Hiszpański odpowiednik NIP w rejestrach i w VIES
Pytając o hiszpański odpowiednik NIP, większość osób chce jednego: potwierdzić, że numer z faktury należy do firmy, z którą rozmawia. Każde ze źródeł odpowiada na inne pytanie i żadne nie zachowa dla Ciebie dowodu z dnia dostawy.
| Źródło | Co pokazuje | Kiedy go używasz |
|---|---|---|
| Rejestr VAT UE (formularz na tej stronie) | Status numeru NIF, dane podatnika, jeśli są udostępnione | Przed każdą fakturą ze stawką 0% albo z odwrotnym obciążeniem |
| Hiszpański rejestr handlowy | Istnienie spółki, siedziba, forma prawna, zarząd | Przed umową ramową i przy dużych zamówieniach |
| Ogłoszenia o postępowaniach upadłościowych | Upadłość, restrukturyzacja, likwidacja | Przy sprzedaży na kredyt kupiecki |
Hiszpańskie rejestry są po hiszpańsku, a wyciągi z rejestru handlowego są płatne. Sprawdzenie statusu VAT UE robimy w tym samym rejestrze, z którego korzysta publiczny formularz Komisji Europejskiej, ale wynik od razu ląduje w archiwum konta jako PDF z datą i godziną. Powiązania hiszpańskiej firmy z polskimi spółkami, czyli córki, oddziały i wspólników w polskim KRS, pokazuje raport o kontrahencie.
Sprawdzenie firmy hiszpańskiej przed pierwszą dostawą
Hiszpania to rynek dla polskich producentów mebli, opakowań, części samochodowych i żywności, a pojedyncza dostawa to często wartość kilkudziesięciu tysięcy euro. Przy przedpłacie wystarczy ważny numer i zgodna nazwa. Przy terminie 30 lub 60 dni warto wiedzieć więcej, zanim ciężarówka wyjedzie z magazynu.
- Numer ma przedrostek ES i dziewięć znaków. Inna długość albo numer zaczynający się od X, Y lub Z to sygnał, żeby poprosić o numer jeszcze raz.
- Nazwa w rejestrze zgadza się z zamówieniem. Uważaj na zamówienia z adresu w darmowej domenie, gdy rejestr pokazuje znaną spółkę z własną stroną.
- Adres dostawy pasuje do siedziby albo znanego magazynu. Dostawa „do Hiszpanii” rozładowana w innym kraju to częsty schemat wyłudzeń przy stawce 0%.
- Firma działa dłużej niż kilka miesięcy. Spółka sprzed miesiąca z dużym pierwszym zamówieniem na kredyt to sygnał, żeby poprosić o przedpłatę.
Weryfikacja hiszpańskiego kontrahenta przy stałej współpracy
Status numeru liczy się w dniu każdej dostawy, a nie w dniu podpisania umowy. Hiszpański odbiorca ważny w styczniu mógł w maju wyrejestrować się z VAT, wejść w likwidację albo zostać wykreślony z rejestru. Przy stałych dostawach masz dwie drogi: sprawdzać każdy numer przed każdą fakturą albo dodać odbiorców do listy, którą sprawdzamy codziennie.
Monitoring działa tak: dodajesz numery pojedynczo albo wgrywasz plik z programu fakturującego, a my sprawdzamy całą listę w nocy w rejestrach krajów kontrahentów. Każde sprawdzenie zapisujemy jako osobne potwierdzenie, więc przy kontroli za kilka lat znajdziesz dokument z dnia konkretnej dostawy. Gdy status odbiorcy zmieni się na nieważny, dostajesz mail rano, zanim ktoś wystawi kolejną fakturę. Zasady stawki 0% opisujemy w poradniku o dokumentach do WDT.
Kto najczęściej sprawdza firmy hiszpańskie
- Producenci i hurtownie wysyłający towar do Hiszpanii, dla których stawka 0% przy WDT to realna kwota VAT co miesiąc.
- Firmy transportowe fakturujące hiszpańskich zleceniodawców, które muszą ustalić, czy usługa transportowa jest opodatkowana w kraju nabywcy.
- Biura rachunkowe obsługujące eksporterów, z osobną teczką kontrahentów dla każdego klienta. Więcej na stronie weryfikacja kontrahentów dla biura rachunkowego.
- Firmy usługowe z branży IT, montażu i projektowania, wystawiające faktury z odwrotnym obciążeniem dla hiszpańskich firm.
Publiczny formularz czy monitoring z archiwum
Publiczna wyszukiwarka Komisji Europejskiej sprawdzi hiszpański numer tak samo jak my, bo oba zapytania trafiają do tego samego rejestru. Różnica dotyczy tego, co zostaje po sprawdzeniu i czy ktoś pamięta, żeby je powtórzyć.
| Funkcja | Publiczny formularz | BiznesmeniEU |
|---|---|---|
| Status numeru ES | Tak | Tak |
| Zapis wyniku z datą i godziną | Ręcznie, zrzut albo wydruk | Automatycznie, PDF w archiwum |
| Codzienne sprawdzanie listy | Nie | Tak, w nocy, z alertem mailem |
| Import listy odbiorców z pliku | Nie | Tak, CSV i XLSX |
| Powiązania z polskimi spółkami | Nie | Tak, w raporcie o kontrahencie |
| Koszt | Bez opłat | Od 99 zł netto miesięcznie |
Przy dwóch hiszpańskich odbiorcach i kilku dostawach w roku publiczny formularz i folder ze zrzutami wystarczą. Gdy odbiorców jest kilkudziesięciu, a towar jedzie co tydzień, jedna zakwestionowana dostawa kosztuje więcej niż roczny abonament. Plany porównasz w cenniku, a o samym dowodzie piszemy na stronie potwierdzenie numeru VAT VIES. Podobny układ numeru ma belgijski NIP. Prefiksy pozostałych krajów zestawiliśmy w tabeli NIP europejski.