Węgierski NIP, czyli adószám i numer wspólnotowy
Odbiorca z Budapesztu, Győr albo Debreczyna przysyła na fakturze „adószám” i długi numer z dwoma myślnikami. To krajowy numer podatkowy, który ma jedenaście cyfr. Do faktury ze stawką 0% potrzebujesz jednak numeru wspólnotowego, czyli HU i pierwszych ośmiu cyfr. Ta różnica jest najczęstszym powodem odrzucenia numeru przez rejestr, bo handlowiec wpisuje całość z myślnikami.
| Zapis | Jak wygląda | Do czego służy |
|---|---|---|
| Numer VAT UE (közösségi adószám) | HU12345676 (HU i 8 cyfr) | Faktury WDT i usługi dla firm z UE, formularz na tej stronie |
| Krajowy adószám | 12345676-2-41 (8 cyfr, cyfra, 2 cyfry) | Węgierskie faktury krajowe, urząd NAV |
| Numer w rejestrze handlowym | Cg. i 10 cyfr (np. 01-09-123456) | Rejestr spółek, znajdziesz formę prawną i siedzibę |
| Nazwa podatku | ÁFA | Napis na fakturze zamiast VAT |
Środkowa cyfra krajowego adószám opisuje status podatnika w VAT, a ostatnie dwie oznaczają urząd właściwy dla siedziby. Do sprawdzenia w VIES nie są potrzebne, więc odcinasz je i zostawiasz osiem cyfr.
Węgierski NIP jak sprawdzić krok po kroku
- Wybierz kraj Węgry i wpisz osiem cyfr. Przedrostek HU możesz wpisać albo pominąć. Spacje i myślniki usuwamy sami, ale jedenastocyfrowy adószám skróć do ośmiu cyfr, zanim go wkleisz.
- Odczytaj status i dane podatnika. Ważny oznacza, że węgierska administracja zarejestrowała podatnika do transakcji wewnątrzwspólnotowych w chwili zapytania. Porównaj nazwę i adres z zamówieniem. Brak nazwy w odpowiedzi nie dowodzi błędu numeru.
- Zapisz potwierdzenie. Po zalogowaniu każde sprawdzenie trafia do archiwum z datą, godziną i numerem konsultacji, jeśli w ustawieniach konta podasz numer VAT swojej firmy. Ten dokument pokazujesz przy kontroli dostaw na Węgry.
- Przy nowym odbiorcy sprawdź coś więcej niż numer. Węgierski rejestr handlowy pokazuje formę prawną (Kft., Zrt., Bt.), datę założenia i osoby uprawnione do reprezentacji. Przy większym zamówieniu na kredyt kupiecki zajrzyj też do ogłoszeń o postępowaniu upadłościowym albo likwidacji.
Dla stałego odbiorcy, któremu wysyłasz towar co tydzień, powtarzanie kroku 1 przed każdą fakturą przestaje mieć sens. Wtedy lepiej dodać go do monitoringu kontrahentów, który sprawdza numer każdej nocy.
Przykład z liczbami, czyli czy węgierski numer ma poprawną sumę kontrolną
Ósma cyfra węgierskiego numeru jest cyfrą kontrolną. Mnożysz kolejne cyfry przez wagi 9, 7, 3, 1, 9, 7, 3, 1 i sumujesz iloczyny. Poprawny numer daje sumę podzielną przez 10. Weźmy HU12345676: 1×9 + 2×7 + 3×3 + 4×1 + 5×9 + 6×7 + 7×3 + 6×1 = 9 + 14 + 9 + 4 + 45 + 42 + 21 + 6 = 150. Suma dzieli się przez 10, więc numer jest formalnie poprawny.
Gdyby handlowiec przepisał numer jako HU12345678, ostatni składnik wyniesie 8 zamiast 6, suma da 152 i wiesz od razu, że to literówka, a nie nieistniejąca firma. To szybki test, ale tylko formalny. Poprawna suma nie mówi, że firma istnieje i że jest zarejestrowana do VAT UE. Ten fakt potwierdza dopiero zapytanie do rejestru, które robi formularz obok.
Węgierski odpowiednik NIP w rejestrach i w VIES
Każde źródło odpowiada na inne pytanie i żadne nie zachowa dla Ciebie dowodu z dnia dostawy.
| Źródło | Co pokazuje | Kiedy go używasz |
|---|---|---|
| Rejestr VAT UE (formularz na tej stronie) | Status numeru HU, dane podatnika, jeśli są udostępnione | Przed każdą fakturą ze stawką 0% albo z odwrotnym obciążeniem |
| Węgierski rejestr handlowy | Istnienie firmy, forma prawna, siedziba, osoby uprawnione | Przed umową ramową i przy dużych zamówieniach |
| Ogłoszenia o niewypłacalności na Węgrzech | Upadłość, likwidacja, ugoda z wierzycielami | Przy sprzedaży na kredyt kupiecki |
Wyszukiwarkę węgierskiego rejestru handlowego prowadzi ministerstwo sprawiedliwości (e-cegjegyzek.hu), a wyszukiwarki rejestrów wszystkich krajów UE zebrano w portalu e-Sprawiedliwość. Sprawdzenie statusu VAT UE robimy w tym samym rejestrze, z którego korzysta publiczny formularz Komisji Europejskiej, a wynik od razu ląduje w archiwum konta jako PDF. Powiązania węgierskiej firmy z polskimi spółkami, czyli córki, oddziały i wspólników w polskim KRS, pokazuje raport o kontrahencie.
Sprawdzenie firmy węgierskiej przed pierwszą dostawą
Węgry to rynek dla polskich producentów żywności, części samochodowych, opakowań i materiałów budowlanych, a trasa przez Słowację skraca czas dostawy. Przy przedpłacie wystarczy ważny numer i zgodna nazwa. Przy terminie 30 lub 60 dni warto wiedzieć więcej, zanim towar wyjedzie z magazynu.
- Numer ma osiem cyfr po HU i poprawną sumę kontrolną. Inna długość to najczęściej wklejony cały adószám, a błędna suma oznacza literówkę.
- Nazwa w rejestrze zgadza się z zamówieniem. Rozbieżność to powód, żeby zapytać odbiorcę, zanim wystawisz fakturę, a nie po niej.
- Adres dostawy pasuje do siedziby albo znanego magazynu. Dostawa „na Węgry” rozładowana w innym kraju to częsty schemat wyłudzeń przy stawce 0%.
- Firma działa dłużej niż kilka miesięcy. Data założenia jest w rejestrze handlowym. Spółka sprzed miesiąca z dużym pierwszym zamówieniem na kredyt to sygnał, żeby poprosić o przedpłatę.
Weryfikacja węgierskiego kontrahenta przy stałej współpracy
Status numeru liczy się w dniu każdej dostawy, a nie w dniu podpisania umowy. Odbiorca ważny w styczniu mógł w maju zostać wykreślony z rejestru podatników albo wejść w likwidację. Przy stałych dostawach masz dwie drogi: sprawdzać każdy numer przed każdą fakturą albo dodać odbiorców do listy, którą sprawdzamy codziennie.
Monitoring działa tak: dodajesz numery pojedynczo albo wgrywasz plik z programu fakturującego, a my sprawdzamy całą listę w nocy w rejestrach krajów kontrahentów. Każde sprawdzenie zapisujemy jako osobne potwierdzenie, więc przy kontroli za kilka lat znajdziesz dokument z dnia konkretnej dostawy. Gdy status odbiorcy zmieni się na nieważny, dostajesz mail rano, zanim ktoś wystawi kolejną fakturę. Zasady stawki 0% opisujemy w poradniku o dokumentach do WDT, a ścieżkę dla nowego odbiorcy w liście kontrolnej weryfikacji kontrahenta zagranicznego.
Kto najczęściej sprawdza firmy węgierskie
- Producenci i hurtownie wysyłający towar na Węgry, dla których stawka 0% przy WDT to realna kwota VAT co miesiąc.
- Firmy transportowe fakturujące węgierskich zleceniodawców, które muszą ustalić, czy usługa transportowa jest opodatkowana w kraju nabywcy.
- Biura rachunkowe obsługujące eksporterów, z osobną teczką kontrahentów dla każdego klienta. Więcej na stronie weryfikacja kontrahentów dla biura rachunkowego.
- Firmy usługowe z branży IT, montażu i projektowania, wystawiające faktury z odwrotnym obciążeniem dla węgierskich firm.
Publiczny formularz czy monitoring z archiwum
Publiczna wyszukiwarka Komisji Europejskiej sprawdzi węgierski numer tak samo jak my, bo oba zapytania trafiają do tego samego rejestru. Różnica dotyczy tego, co zostaje po sprawdzeniu i czy ktoś pamięta, żeby je powtórzyć.
| Funkcja | Publiczny formularz | BiznesmeniEU |
|---|---|---|
| Status numeru HU | Tak | Tak |
| Zapis wyniku z datą i godziną | Ręcznie, zrzut albo wydruk | Automatycznie, PDF w archiwum |
| Codzienne sprawdzanie listy | Nie | Tak, w nocy, z alertem mailem |
| Import listy odbiorców z pliku | Nie | Tak, CSV i XLSX |
| Powiązania z polskimi spółkami | Nie | Tak, w raporcie o kontrahencie |
| Koszt | Bez opłat | Od 99 zł netto miesięcznie |
Przy dwóch węgierskich odbiorcach i kilku dostawach w roku publiczny formularz i folder ze zrzutami wystarczą. Gdy odbiorców jest kilkudziesięciu, a towar jedzie co tydzień, jedna zakwestionowana dostawa kosztuje więcej niż roczny abonament. Plany porównasz w cenniku, a o samym dowodzie piszemy na stronie potwierdzenie numeru VAT VIES. Prefiksy pozostałych krajów zestawiliśmy w tabeli NIP europejski, a inne rynki regionu opisujemy na stronach słowacki NIP, NIP Rumunia i litewski NIP.